Kompozycja II - studium postaci (1979)

KIEJSTUT BEREŹNICKI

Kiejstut Bereźnicki urodził się w 1935 roku w Poznaniu. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych (obecnie Akademia Sztuk Pięknych) w Gdańsku w pracowniach: prof. Stanisława Teisseyre'a i prof. Jacka Żuławskiego. Dyplom uzyskał w 1958 roku. W 1960 roku rozpoczął pracę pedagogiczną na tejże uczelni. Począwszy od 1982 roku, artysta kieruje własną pracownią malarstwa. W latach 1981-1984 pełnił funkcję prorektora.

Malarstwo Kiejstuta Bereźnickiego

Twórczość Kiejstuta Bereźnickiego można podzielić na kilka etapów. W latach 60. malarz interesował się głównie martwą naturą, malował wówczas wyłącznie ten temat. W latach 70. poświęcił się natomiast scenom chrystologicznym oraz pasyjnym. Następnie, w latach 80., zapoczątkował cykl prac przedstawiający sceny z chorągwiami oraz martwe natury z motywem "arma Christi". Lata 90. to czas, kiedy artysta wykonał serię prac karnawałowych przedstawiających uczty i procesje. Należy wspomnieć, że temat martwej natury przewijał się przez wszystkie okresy twórczości Kiejstuta Bereźnickiego.
Martwe natury w twórczości artysty charakteryzują się zestawieniem zwykłych przedmiotów z symbolami wanitatywnymi (czaszki, klepsydry). W kompozycjach figuralnych odczuwalna jest stylizacja postaci, ciała są charakterystycznie wydłużone. Pojawiają się duże, migdałowe oczy oraz ściśnięte usta zaznaczone cienką linią. Te cechy zauważyć można we wszystkich postaciach na obrazach artysty.

Artystę określa się jako "neotradycjonalistę w obrębie neofiguracji". To sformułowanie idealnie charakteryzuje zespolony w jego twórczości tenebryzm z syntetycznym traktowaniem postaci. Warto nadmienić, że artysta czerpie, zarówno w kwestiach kompozycyjnych, jak i ikonograficznych, z malarstwa siedemnastowiecznych Holendrów. We wczesnych obrazach malarza można dostrzec "horror vacui", od którego z czasem zaczął odstępować. Ogólnie rzecz biorąc ciemna kolorystyka prac początkowo była zdominowana przez skalę chłodną, z przewagą błękitów, w kolejnych okresach pojawiły się ugry i czernie oraz czerwienie. Obrazy najczęściej utrzymane są w jednej tonacji barwnej, a światłocień jest mocno zaznaczony. Oświetlone punktowo twarze i inne elementy kompozycji wybijają się z mroku. Na początku twórczości farba była kładziona gęsto, tworząc grubą fakturę, jednak w miarę rozwoju myśli artystycznej Kiejstuta Bereźnickiego, warstwa malarska stawała się coraz cieńsza, laserunkowa.

Kiejstut Bereźnicki - wystawy, nagrody i kolekcje

W latach 60. malarz brał udział w licznych krajowych wystawach: Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie (1964, 1968, 1970, 1980, 964 i 1968), Porównania (1965, 1967, 1975). 
W 1962 roku Kiejstut Bereźnicki został wyróżniony Nagrodą im. Piotra Potworowskiego. Artysta wielokrotnie otrzymał Nagrody Ministra Kultury i Sztuki w latach: 1971, 1977, 1985, 1991. Za swoją działalność został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1969) oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1985).

Obrazy Kiejstuta Bereźnickiego znajdują się w zbiorach prywatnych oraz muzealnych w kraju i za granicą, m.in. w kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Gdańsku, Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie i Musée d'Art Moderne de la Ville w Paryżu.

Artykuły na temat sztuki Kiejstuta Bereźnickiego:

"Kiedy ogląda się stare zdjęcia z rodzinnego albumu Kiejstuta Bereźnickiego, wydaje się, że to właśnie w nich tkwi klucz do odczytanie jego malarstwa. Twórczość artysty cała zanurzona jest w przeszłości, która dla niego samego z biegiem lat zyskuje na znaczeniu. Przywołane z klisz pamięci dawne wspomnienia zostały utrwalone poprzez doświadczenie – przedstawione na płótnach jakby w momencie przejścia z czasowości do bezczasowości".

~ Wojciech Zamorzyński, Tekst w katalogu Kiejstut Bereźnicki. Pięćdziesiąt lat pracy twórczej, Muzeum Narodowe w Gdańsku, 2008, s. 7.

"Malarstwo Kiejstuta Bereźnickiego istnieje w zbiorowej świadomości blisko pół wieku, tyle czasu bowiem minęło od debiutu artysty na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Większość wypowiedzi krytycznych o jego twórczości podkreśla stałość, niezmienność plastycznej wizji , pozytywny konserwatyzm, który polega na konsekwentnym uprawianiu malarstwa figuratywnego, zakorzenionego w europejskiej tradycji".

~ Elżbieta Kal, Rudymenty: przestrzeń, kolor, materia, czas. Malarstwo Kiejstuta Bereźnickiego, Tekst w katalogu Kiejstut Bereźnicki. Pięćdziesiąt lat pracy twórczej, Muzeum Narodowe w Gdańsku, 2008, s. 11.

NIEDOSTĘPNE OBRAZY KIEJSTUTA BEREŹNICKIEGO