Szkice koni (rysunek dwustronny)

PIOTR MICHAŁOWSKI

Portret Piotra Michałowskiego. [Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe]

Piotr Michałowski urodził się w 1800 roku w Krakowie, a zmarł w 1855 roku w Krzysztoforzycach. Był synem Józefa Michałowskiego. W wieku zaledwie 14 lat zdał egzamin dojrzałości. Studiował nauki przyrodnicze, matematykę i filologię klasyczną na Uniwersytecie Jagiellońskim, a także prawo i nauki polityczne na Uniwersytecie w Getyndze. Równolegle rozwijał swoje zainteresowania artystyczne, uczęszczając na zajęcia rysunku prowadzone przez Michała Stachowicza, Józefa Brodowskiego i Franciszka Lampiego.

W 1823 roku rozpoczął pracę w Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu. W 1831 roku ożenił się z Julią Ostrowską, pasierbicą swojego szwagra Antoniego. W czasie powstania listopadowego nadzorował produkcję broni dla wojska powstańczego. Po jego upadku wyemigrował do Paryża, gdzie zaangażował się w działalność Komisji Funduszów Emigracji Polskiej. Wówczas zdecydował się poświęcić sztuce – podjął naukę w pracowni Nicolasa Toussainta Charleta i szybko zdobył uznanie jako malarz oraz uzyskał swoich paryskich marszandów.

Po powrocie do kraju w 1837 roku osiedlił się w odziedziczonym dworku w Krzysztoforzycach i zajął się prowadzeniem majątku. Choć zamierzał skoncentrować się na malarstwie, przeszkodziły mu wydarzenia Wiosny Ludów. W 1848 roku objął stanowisko prezesa Rady Administracyjnej Okręgu Krakowskiego. W tym samym czasie założył Zakład Św. Józefa dla Osieroconych Chłopców w Krakowie, który funkcjonował do 1950 roku. W latach 1853–1854 przewodniczył Towarzystwu Rolniczo-Gospodarczemu Krakowskiemu.

Przez większość XIX wieku twórczość Michałowskiego pozostawała w cieniu. Nie udostępniał swoich prac na wystawy krakowskie i odmówił objęcia funkcji prezesa Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. Szerzej został doceniony dopiero pośmiertnie, dzięki Powszechnej Wystawie Krajowej we Lwowie w 1894 roku. W XX wieku uznano artystę uznano za jednego z najważniejszych polskich malarzy pierwszej połowy XIX wieku.

Malarstwo Piotra Michałowskiego

Piotr Michałowski był jednym z najwybitniejszych malarzy romantyzmu. Inspirował się m.in. twórczością Theodora Gericaulta i Diego Velázqueza, których dzieła poznał podczas pobytu we Francji. Ważne odniesienie dla twórczości artystycznej Piotra Michałowskiego stanowiło także malarstwo Aleksandra Orłowskiego.

Twórczość Piotra Michałowskiego oscylowała wokół tematyki rodzajowej, batalistycznej oraz portretu opartego na wyrazistej analizie psychologicznej modela. Artysta zasłynął jednak przede wszystkim jako wybitny animalista - malarz koni. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmują kompozycje inspirowane historią oręża polskiego i wojnami napoleońskimi. Piotr Michałowski posługiwał się uproszczonymi środkami malarskimi, silną ekspresją i emocjonalnym napięciem zawartym w detalach. Dominującą paletą jego prac są ciepłe brązy, złocienia, błękity i czerwienie. 

Piotr Michałowski – wystawy i kolekcje

Obrazy Piotra Michałowskiego znajdują się w zbiorach prywatnych i publicznych w Polsce, Niemczech, Francji, Anglii i USA. Wśród instytucji posiadających jego dzieła są m.in. polskie muzea narodowe w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu, a także Lwowska Galeria Sztuki, Österreichische Galerie Belvedere w Wiedniu oraz Musée des Beaux-Arts w Rouen.

Pośmiertnie obrazy artysty były wielokrotnie prezentowane, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Wystawiano je m.in. w Galerie Georges Petit w Paryżu (1900), Royal Academy of Arts w Londynie (1970), Kunsthaus w Zurychu (1974), Muzeum im. Puszkina w Moskwie (1985) oraz w Muzeum Narodowym w Krakowie.
Piotr Michałowski pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich malarzy XIX wieku.

NIEDOSTĘPNE OBRAZY PIOTRA MICHAŁOWSKIEGO